Kf¥ò g¡f«

»uhk njtijfŸ

rkaòu« khÇa«k‹

                                                                                        

    

sÚ®, nkh®, JŸSkhî, ghdf«, btŸsÇ¥ãŠR, khÉs¡F kh, beŒ, âÇ všyh« vL€J it¢áah? ng¢á! ef€ij¡ fo¢nršny. nghÆ ifia¡ fGî. f©zh€jh nyR¥g£l t˚ny! k¡fS¡F itNÇ nghl¡ TlhJ§fwJ¡fhf€jh‹ M€jh 27 ehŸ Éuj« ïU¡fwh! x›bthU e£r€âu€ âyí« ãwªj g¡j®fS¡fhf xU ehshf 27 e£r€âu§fisí« 27 aªâu§fsh mt nkÅÆny ãuâZil g©Â ÆU¡fh§fsh¡F«!" v‹whŸ bršyhÆ.

"V§¡fh! xUrka« f©zh€ jh§fnw! xUrka« rkaòu€jh§fnw? vJ rÇ?" v‹W nf£lhŸ mtsJ j§if fhkh£á.

"bu©Lnk rÇjh‹! nrhH uhrh xU€j®, j‹ndhl j§f¢áia f§f eh£L uhrhî¡F¡ fšahz« brŠR it¢R, Óuh f©z}iu¡ bfhL€jhuh«! gh©oa uhrh gilbaL€J tªJ nfh£ilia mÊ¢R£lhU. v§f gh®€jhY« nt¥gkuªjh‹! 1565M« tUr«D c§f gh£ldhU brhšÈÆU¡fh§f. ãwF É#a efu uh#h M£áÆy ïªj C® tªjJ. br«glt§f khÇah€jhit xU jªj¥ gšyh¡Fny it¢R f©z}® mukid nk£Lny xU Xiy¡ bfh£lhÆny ghJfh¥gh it¢R¡ F«ã£lh§fsh«!

xU ju« É#aefu uh#h r©ilnghl¥nghd nghJ, M€jh»£nl ‘b#Æ¢rh nfhƚ f£Lwjh’ nt©o¡ »£lhuh«. f€âí«, NyK«, ɚY«, m«ò« it¢áU¡»wt njh¡f ÉLthsh? uh#h bfÈ¢R£lh®. brh‹dgo nfhÆY« f£o£lh®. òŸisah® ïšyhj nfhÆyh? mnjhl mtnuhl Tl tªjt§fS¡F FybjŒtkhÆUªj fU¥g©z rhÄ¡F« xU áiy it¢R, F«ghãnõf« g©Â, ÀjK« óir brŒaî« V‰ghL brŠrh®. f©zòu€âny Fo ïU¡»w jhnyí«, f©iz¥ nghy g¡j®fis¡ fh¥gh€Jw jhnyí« mt f©zh€jh!

rka€âny rknahÍjkh el¡f¥ ò€âia€ j®wjhny mt rkaòu€jh!

‘‘uhg®£ »is› M§»y murh§f« mika tÊ tF€jh® m¥gO‹D tuyhW ghl€âš ïU¡F. mtU¡F« M€jh cjÉÆU¡fhnk! v¥go? v‹W nf£lh‹ uh#&.

"ïJî« jh€jhjh‹ brhšÈ¢R. 1752ny ïªj¡ nfhƚy »is› Inuh¥ãa á¥ghƧfis j§f it¢áUªjhdh«. »is› g¡f€âny xU r€âu€Jny j§»ÆUªâU¡fh‹.

gh©o¢nrÇÆnyUªJ âU¢á¡F ãbuŠR cjÉ tu¡ TlhJ. Û¿ tªjh mt§fis mo¢á Éu£lQċD btŸis¡fhu§f c€juî.

eL uh€âÇ. ãbuŠR¡fhu§f, eh‰gJ á¥ghŒ fis¢ nr®€J¡ »£L r€jĚyhk rkaòu€J¡F tªJ£lh§f."

"m¥òw« v‹d M¢R?" M®t€njhL nf£lhŸ fhkh£á.

"brhšnw‹. ÉrhÇ¢rt§f »£nl »isî¡F cjÉah yhu‹° Jiu mD¥ã¢rjh bghŒ brhšÈ£lh§f. nfhÆY¡F btËnaÆUªj ï§»äZfhu§f mt§fis e«ghk r©il ngh£lh§f. J¥gh¡» bto¡»w r€j€ij¡ nf£L »is› btŸis¡fhu¥ gilnahL rkaòu« nfhÆY¡F¥ nghdh‹.

e«k giljh‹ ãbuŠR¡ fhu§fis¢ Rlwh§f‹D rªnjhr¥g£L¡»£l »isî¡F ïu©L ïl€Jny fha«g£lJ. khÇah€jh nfhÉY¡FŸns EiHŠrh‹. m§nf Rt€ânyÆUªj Ô¥gªj€ij¡ ÑnH jŸË vâÇ fnshl Kf€ij milahs« fh£odh M€jh. ï¥go rka€âny fh¥gh€âdjhny mt rka òu€jh. rknahÍjkhf ngrî« it¢rh. vâÇfis¥ gh®€J "ãbuŠR¡fhu§fns! eh‹ rkhjhd« ngr€jh‹ tªâU¡nf‹. v§f MS§f nfhÉiy¢ R€â áfwh§f. Ú§f cl‹gh£L¡F x€J¡fiy‹dh br€J¥ nghå§f" ‹dhdh« »isî. R€â ïUªj vâÇ¥gil všyh« tªj tÊna nghÆ£lh§f. ãbuŠR¡fhu§fis m‹id¡F gaªJ Xl it¢rJ M€jhnshl fUizƚiyah?

kWehis¡F btŸis¡fhu¥gil M€jhS¡F¥ gilaš t¢R bfh©lho¢rh«. »isî« mâny fyªJ»£lhdh«"

"m«kid¡ bfh©lhªj jªj¥ gšy¡F nfhƚny ïU¡»wjh gh£o brhšYnj! berkh?" v‹W nf£lhŸ ng¢á.

"berªjh‹! mJ k£LĚy nfhƚny K‹k©lg€âny vâ®å£L khkh FL«g€njhl gL€J cw§»ÆU¡fh§f. eL rhk€âny m«kh cyh tU»w¥ngh bfhYR ry§if r€j« mtU¡F nf£L¢rh«!

"v§f khÄah® Tl mnjkhâÇ nf£ljhf brhšth§f. m«k‹ áiy át¥gh, bu©L nfhiu¥ g‰fnshl MâÆny ïUªâ¢rh«! fhŠáòu« nghÆ bgÇat§f »£nl brhšÈÆU¡fh§f! mtU tªJ m«kndhl r¡âia kªâu€jhny _Q ãŸisah® »£nl kh€â, ï¢rhr¡â, Phd r¡â, »Çah r¡â‹D EiHthršnyna _Q Éehafuh ãuâZil g©Â,m«ghis FËu it¡f f®¥g¡»uf€Jny v¥gî« j©ÂÆU¡»w khâÇ frfr‹D <ukh it¡f¢ brhšÈ£L, bu©L nfhiu¥gšiyí« vL€J rhªjkh¡» 1970 ny F«ghãnõfK« brŠRU¡fh§f! nyR¥g£l fhÇakh?" v‹W bgU_¢br¿ªjhŸ bršyhÆ.

"thÇah® rhÄ xU jlit F«ghã nõf« g©ÂÆU¡fh§f ïšny?"

"Mkh. mnjh, ghU tarhd Rk§fÈ... bt€jiy, gh¡F, kŠrŸ, F§Fk«, f©zho, ó, tisÉ všyh« it¢á¡ bfhL. ï§nf Rk§fÈ %g€âny M€jhns jh«óy« th§»¡»wjh Ia® khÄ brhšÈÆU¡ fh§f." bršyhÆ brhšyî« áy Rk§fÈfis ÃW€â€ jh«óy« tH§»d®.

uh#] Ko fh¡if brY€â É£L tªjh‹. "bgUtis thŒ¡fhÈny FË¡»¿ah? ïšny, khÇ¡Fs€Jny KG¡F¥ nghL ¿ah?" v‹W bršyhÆ nf£f, "bu©Lnk M€jh Ô®€j«, vJny FË¢rh v‹d" v‹W T¿ É£L mtndhL nghŒ Úuho É£L <u Milíl‹ m§f¥ ãuj£rz« brŒjhŸ fhkh£á.

m¡»Å¢ r£ofis nto¡if gh®€J¡ bfh©oUªjhŸ ng¢á. fhkh£á ãuh®€jidia Ko€jJ« bršyhÆ tƉ¿ny khÉs¡F vL¡f cjÉdhŸ. mJî« ešygo Ãiwnt¿aJ. ãuj£rz« brŒjd®. "f©Âny V«kh khÉs¡F vL¡»wh§f?" v‹W ÉdÉdhŸ ng¢á. "f©Qny ó ÉGªâU¡F«. ïšny‹dh m«ik fLikahŒ ngh£L f©iz€ jh¡fhk ïU¡fQnk‹D ne®ªJ£o U¥gh§f! Mgnur‹ g‹Ådh¡ Tl f©gh®it bjËth âU«gQċD

ãuh®€jid it¡»wJ jh‹! tÆ€Jny f£o‹dJ«, eh‹ VlhTlkh M»l¡ Tlhnj‹D nt©o¡fiyah? fU«ò€ bjh£oš tUJ gh®...x€â¡f" v‹W uh#&it ã‹D¡»G€jhŸ bršyhÆ.

"vd¡F¡ Tl ï§nf fU«ò€öË vL€jjh á€â brh‹dh§f" v‹wh‹ uh#&.

"Mkhlh! MW tUrkh¢R. FHªij ãw¡fny. rhâ, #d« všyh« ngr€ bjhl§»U¢R. ne®ªJ»£nlh«. Ókªj¥ òlit nt£oia g€âukh it¢RUªJ Ú bghwªj Mwh« khr« ï§nf bfh©L tªJ, kŠr€ j©ÂÆny eid¢R fU«ghny bjh£oš f£o m¥gh K‹nd ö¡f, eh‹ ã‹nd ö¡f _Q jlit R€â tªnjh«. JÂia órhÇ vL€J¡Fth®. fU«ig ÉÃnahf« g©ÂLth®."

"fhiyÆny mŠRk¡F¡ nfhƚ âw¡fwjh¢ brhšwh§f. uh€âÇ x«gJ k tiu¡F« `n#, n#‹D #d§f T£l«. m¥g v¥gjh‹ mãnõf« el¡F«?" v‹W ÉaªjhŸ fhkh£á.

"f®¥g¡»uf€J m«k‹ _Èiffshny Mdjh«. mjdhny mãnõfbkšyh« c‰rt m«kD¡F€ jh‹. Nu¥g eha¡f®D xU€j® m«kh»£nl c€juî th§fhk c‰rt É¡uf« brŠR ãuâZil g©z¥ gh®€âU¡fh®. Koíkh? âz¿¥ nghF«goah ïilŠrš tªâU¡F. m¥òw« M€jh»£nl k‹Å¥ò nf£fî« c€juî bfl¢RJ. ãu«nkh‰rt€âny x«gjh« ehŸ òw¥gh£Lny mªj É¡uf« jh‹ gtÅ tU«."

"ï§nf v‹bd‹d âUÉHh‹D Étukh¢ brhšny‹! $u§fehj® g£L¥òlit, khiy, ient€âabkšyh« Ô®€jthÇ c‰rt€j¥g kfkhÆ¡F mD¥ã it¥ghuhnk! bkŒahYkh?" v‹W nf£lhŸ fhkh£á.

"ã‹nd bghŒah? ij¥ór€J¡F M€jh bfhŸËl€â‹ bj‰F¥ g¡f« Úuhl tUth. »UZzhtjhu€Jny jd¡F gâyh f«r‹ ifahny ghiwÆny mogl, m«k‹ ïl« bfhL€jJ¡fhf j§f¢áia bfsuÉ¡»wh® bgUkhŸ! ij¥ór€ âUÉHhÉny ïu©lh« ehËÈUªJ v£lh« âUehŸ tiu M€jh á«k«, ój«, m‹d«, Çõg«, ahid, ehf«, Fâiu thfd§fËny òw¥gLth. x‹gjh« ehŸ bj¥g«.

g§FÅ - á€âiuÆny 13 ehŸ á€âiu€ âUÉHh. Kjš br›thŒ njnuh£l«. nju‹Å¡F, g¡j®fŸ M€Jny FË¢R, <u Milnahl M€J Úuhny M€jh ghj€ij FËu it¥gh§f. ïjdhny fZl« nghF«, khL§f ešyh ghš fw¡F«. eh£ony kiH bgŠR Rã£rkh ÆU¡F§fwJ #d§fnshl e«ã¡if. v£lh« ehŸ M€jh, ehk Kjšny nghdnk, mªj Mâ khÇa«k‹ nfhÆY¡F¥ nghÆ xU eh uh€âÇ j§Fth. m«k‹ áiyia vL€J tªjt§f bfhŠr« fis¥gh j§»d ïlkh« mJ. mij ïdh« rkaòu« v‹»wh§f! x‹gjh« ehŸ Fâiu thfd€Jy òw¥g£L tUth. g€jh«ehŸ âUthid¡fhÉnyÆUªJ #«ònf°tu rhÄ Ó®tÇir mD¥ã it¥gh®.

itfhá khr¥ ãw¥g‹Å¡F el¡»w gŠr¥ ãufhu c€rtK« buh«g n#huh ïU¡F«. khá khr« filá PhƉW¡»Hik ó¢brhÇaw ÉHh. ãŸisah® ói# g©Â, ò©ahfthrd« el€â m«kD¡F¡ fh¥ò¡ f£Lth§f. m¥òw« nfhÉ Y¡F€ bj¡fhny ïU¡»w KUf‹ nfhÉÈny Énrõkh óir g©Â, _Q ahid§f nkny ó€j£L§f t¢R, nfhɚ K‹ k©lg€âny ÆUªJ C®nfhykh vL€J»£L tUth§f. ehY åâí« R€â njuo, uh#nfhòu« tÊah ty« tªJ, ó€j£Lfis f®¥g¡ »uf€J¡F¡ bfh©L nghŒ my§fhu« brŒth§f! rkaòu« ó¢brhÇjš ng® nghdjh¢nr! btËeh£onyÆUªbjšyh« g¡j®fŸ Til Tilah¥ ó mD¥ã it¡»wh§f.

mJjÉu á€uhbgs®zÄ, etuh€âÇ Mo, ij btŸË¡ »HikfËny bgh§fš it¡»wJ, ghš, g‹Ü®, ïsÚ®, gŠrhÄ®j« všyh mãnõfK« el¡»wJ.

kfhsa mkhthira‹Å¡F òJ _§»š j£Lny g¢rÇá, nj§fhŒ, gH«, bt‰¿iy, gh¡F, fhŒf¿§f všyh« gil¥gh§f. ã€U njhõ« ïjdhny nghF§fwJ #d§fnshl e«ã¡if. gil¡»wij ViH§fS¡F jhd« bfhL€JLth§f. fhkh¢á! c‹ eh€jdhU¡F fšahz« jifaQċD vGâd Ó£il nt¥gku€Jny f£L. ng¢á! Xo¥nghŒ xU kŠr€jhS th§»ah. ïªjh fhR. Úí« ïªj tUl« gÇ£irÆny njwQċD vGâ¡»£L" v‹wgo bg©Âl« fhR bfhL€JÉ£lhŸ bršyhÆ. mªj¥ ãuh®€jidí« KoªjJ.xU vYÄ¢ir khiyí« th§»¡ bfh©lh®fŸ.

ï¥ng‰g£l nfhÉȋ áw¥òfis ehK« m¿ªJ bfhŸnth«. rkaòu€â‹ k‰w bga®fŸ É¡»ukòu«, khfhËòu«, f©zòu«. m«kŋ ntW âUehk§fŸ f©zòu€jhŸ, bfskhÇ, MÆu« f©QilahŸ, rh«ãuh thr», kfkhÆ, ÓjshnjÉ.

âU¢áƚ r€âu« ngUªJ Ãiya€âÈUªJ Rkh® gâidªJ »nyh Û£l® bjhiyɚ cŸs r¡â Õl« ïJ.

j‰nghija Mya« ».ã. 1804 š É#au§f brh¡fehj eha¡f k‹duhš f£l¥g£lJ. bfho ku€ij mL€JŸs k©lg€ ö©fˋ ÑnH eha¡f k‹d®fsJ tot§fŸ brJ¡f¥g£LŸsd.

ïªj Mya€â‹ tl¡nf bršyhÆ m«k‹, (Kjš ói# ïtS¡F€jh‹) nghé°tu‹, »H¡nf c{#ÆÅ khfhË (ï§nf É¡ukhâ€j‹ tÊg£oU¡»wh‹) K¡Ô°tu® Mya« mikªJŸsd.

rkaòu€jhŸ nfhƚ »H¡F neh¡»ÆU¡ »wJ. »H¡F - nk‰fhf Rkh® 280 mo Ús«, bj‰F - tl¡fhf 150 mo mfy«. _‹W ãufhu§fŸ bfh©l ïªj Mya€âš Ú©l k©lg« x‹W ïU¡»wJ. _‹wh« R‰¿š bgs®zÄ k©lg«, trªj k©lg«, etuh€âÇ k©lg« _‹W« cŸsd.

m«ik nehŒ f©lt®fŸ j§» Fzkila ï§F jÅÆl« c©L. mt®fS¡F m«kŋ âUkŠrd Ô®€j« ãurhjkhf mË¡f¥gL»wJ. ï§nf cÆ®gÈ »ilahJ. nfhÊ MLfŸ ne®ªJ ÉLtJ©L.

c¥ò, btšy«, gU€â Éij, jhÅ a§fŸ všyh« m«kD¡F¥ gil¡f¥ gL»‹wd. m«k‹ Éuj ÄU¡ifƚ CuhU« nr®ªJ ÉujÄU¥g®. g€jh«ehŸ âUÉHhɚ myF F€â¡ bfhŸgt® fis¡ fhzyh«. rkaòu€jhˋ fUtiw Ékhd« bgh‹ jfLfshš nta¥g£LŸsd. ïj‰fhf g¡j®fŸ mUËa fh¡ifƋ vil 71 »nyh 127 »uh« j§f«. mnjhL _‹W »nyh, 288 »uh« br«ò ga‹gL€j¥g£oU¡»wJ.

m«kD¡F IªJ jiy ehf« Fil ão€âU¡»wJ. ïlJ fhiy ko€J tyJ fhiy bjh§f É£l Ãiyƚ mUŸ ghÈ¡»‹whŸ. bjh§f É£l fhȋќ _‹W mRu® jiyfS«, khiyƚ VG mRu®fˋ áu§fS« fhz¥gL»‹wd. m«k‹ mZlò# eha». be‰¿Æš âU ÚW«, F§FkK« âfœ»‹wd. jhl§f§ fS« _¡F€âfS«, òšyh¡F«, »ßlK« xËåR«.

fUtiwƋ ã‹òw« cŸs m«kŋ ghj§fis ó¢No Ôg« V‰¿ óÍ¡»‹wd®.

vGüW %ghŒ f£odhš j§f uj« ïG¡fyh«. âUÉHh¡ fhy§f˚ uj C®ty« »ilahJ. j§f uj€â‹ kâ¥ò ïUgJ yB€â‰F« nkš. j§f uj€âš c‰rt m«k‹ cyh tUifƚ _y°jhd m«kD¡F€ j§f¡ ftr« rh‰w¥gL»wJ.

ïªj m«kid _‹W M©L fS¡F¥ xUKiw ghyhya« brŒJ kWgo Mya Õl€âš mk®€J »‹wd®. ïªj m«kid jruj¢ r¡fut®€â Muhâ€âU¥gjhf¢ brhšy¥gL»wJ. ï§nf m®¢rid brŒtJ áth¢rhÇ ah®fŸ.

°jy ÉU£rkhd nt¥gku€â‹ ÑnHíŸs ò‰¿š ehf« ïUªâU¡»wjh«.

m®€j #hk ói# KoªjJ« mªj¥ gh«ò fUtiw br‹W m«kid m®¢á¡ Fkh«. kWehŸ cõ€fhy ói#¡F¡ fUtiw¡FŸ EiHí«. m®¢rf®fŸ îkhša òZg§fŸ áj¿¡ »l¥gij¡ f©oU¡»wh®fŸ. g¡j®fŸ T£l« bgUfnt r®¥g« btËna tUtâšiy! mªj ïl€âš f«ã¡ fjî ngh£oU¡»wh®fŸ!

gh®itÆHªj átªâ ȧf RthÄfŸ ïªj m«kD¡F¥ ghkhiy N£o gh®it bg‰¿U¡»wh®. uhF - nfJ njhõ«, fhy r®¥g njhõ« cŸst®fS¡F Ãthuz« jU« °jyÄJ. 4, 13, 22, 31 M»a M§»y njâf˚ ãwªjt®fS¡F ãu¢idfis Ú¡» bt‰¿fis tH§F« nB€âu« rkaòu«.

 

                                                                                                                             H. fha€Ç